.
Want Wikipedia to look like this?   
Click here to upgrade your Wikipedia experience
اتانول | QuickiWiki

اتانول

  فا

Overview

اتانول
نام‌های دیگر Absolute alcohol

Alcohol
Drinking alcohol
Ethyl alcohol
Ethyl hydrate
Ethyl hydroxide
Ethylic alcohol
Ethylol
Grain alcohol
Hydroxyethane
Methylcarbinol

شناساگرها
CAS ۶۴-۱۷-۵ YesY
پاب‌کم ۷۰۲
کم‌اسپایدر ۶۸۲ YesY
UNII ۳K9958V۹۰M YesY
شماره EINECS ۲۰۰-۵۷۸-۶
شماره UN ۱۱۷۰
دراگ‌بانک DB۰۰۸۹۸
KEGG D۰۰۰۶۸ YesY
MeSH Ethanol
ChEBI CHEBI:۱۶۲۳۶
ChEMBL CHEMBL۵۴۵ YesY
شماره RTECS
KQ۶۳۰۰۰۰۰
کد اِی‌تی‌سی D۰۱AE۰۶,D08AX08, V03AB16, V03AZ01
بیلشتین 1718733
Gmelin Reference ۷۸۷
3DMet B۰۱۲۵۳
Jmol-3D images Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C2H6O
جرم مولی ۴۶٫۰۷ g mol−1
Exact mass 46.041864814 g mol−1
شکل ظاهری مایع بی‌رنگ
چگالی ۰٫۷۸۹ g/cm3
دمای ذوب
‎−114 °C, 159 K, -173 °F
دمای جوش
‎78 °C, 351 K, 172 °F
log P -0.18
فشار بخار ۵٫۹۵ kPa (at ۲۰ °C)
اسیدی (pKa) ۱۵٫۹[۲]
خاصیت بازی (pKb) -۱٫۹
ضریب شکست (nD) ۱٫۳۶
گرانروی ۰٫۰۰۱۲ Pa s (at ۲۰ °C)
قطب‌ها ۱٫۶۹ D
داروشناسی
Routes of
administration
Intramuscular

Intravenous
Oral
Topical

دگرگشت کبدی
خطرات
EU Index ۶۰۳-۰۰۲-۰۰-۵
طبقه‌بندی EU Flammable F
شماره ایمنی R۱۱
شماره نگهداری , , S۱۶
لوزی آتش
NFPA 704.svg
 
 
 
دمای اشتعال ۱۳–۱۴ °C
دمای
آتش‌گیری خودبه‌خود
365 °C
LD50 5628 mg kg−1 (oral, rat)
 YesY (verify) (what is: YesY/N?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references


مدل مولکول اتانول - اتانول
مدل مولکول اتانول

اتانول یا الکل اتیلیک یا اتیل الکل یا الکل میوه با فرمول C۲H۵OH ترکیب شیمیائی با بوی خاص و آتشگیری است که در نوشیدنی‌های الکلی وجود دارد. این الکل همان ماده‌ای است که خاصیت مست کنندگی دارد و در نوشیدنی‌های الکلی با درصدهای مختلف پیدا می‌شود. علاوه بر این در صنایع مختلف کاربرد فراوان دارند. این کاربردها در عطرها و ادکلنها و همچنین در وانیل و همچنین به عنوان سوخت در برخی ماشین‌های جدید می‌باشد. برای استفاده از این الکل در صنایع عطر سازی استفاده می‌کنند.

مخمر آبجو، قارچی است که با جوانه‌زدن تکثیر می‌شود، اگر این قارچ در مجاور یک ماده قندی تخمیر شود، موادی از خود خارج می‌کند که خاصیت آنزیمی داشته و موجب دگرگونی قند می‌شود. در بین قندها، گلوکز به فرمول C۶H۱۲O۶ است که در انگور وجود دارد که پس از تخمیر باعث ایجاد الکل می‌شود.


تاریخچه

اتانول برای انسان از دوران باستان شناخته شده بود، زیرا این ماده، جزء اصلی مشروبات الکلی است. جداسازی آن بصورت اتانول نسبتاً خالص احتمالاً اولین بار توسط "جابر بن حیان" که صنعت تقطیر را گسترش داد، انجام شده است. البته بیشتر گمان می‌رود که اتانول خالص توسط "محمد زکریای رازی" دانشمند ایرانی تولید شده باشد.

فرایند تولید

اتانول مورد استفاده در نوشابه‌های الکلی توسط فرایند تخمیر از متابولیسم گلوکز توسط گونه مخصوصی از مخمرها در غیاب اکسیژن تولید می‌شود و در پایان فرایند تخمیر غلظت اتانول را با تقطیر بالا می‌برند. برای مخلوط اتانول با آب بالاترین نقطه آزئوتروپ جوش برای ۹۵٪ الکل و ۵٪ آب است. بنابراین جزء تقطیر شده مخلوط اتانول و آب نمی‌تواند خالصتر از ۹۵ درصد باشد. برای تولید اتانول خالص‌تر، مقدار کمی بنزن به آن اضافه می‌شود.

بنزن، آزئوتروپ سه‌گانه ای با آب و اتانول تشکیل می‌دهد و مخلوط دوباره تقطیر می‌شود. نتیجه این فرایند بدست آوردن اتانول بدون آب است. با این همه چند ppm بنزن در اتانول باقی می‌ماند که جذب آن در بدن از مشخصه‌های آسیب کبدی است که در افراد الکلی دیده می‌شود.

تولید اتانول صنعتی

اتانول سوخت نسبتاً خوبی برای موتورهاست و در صنعت، بصورتهای مختلفی استفاده می‌شود. اتانول مورد مصرف در صنعت را معمولاً از واکنش کاتالیزوری آب با اتیلن تولید می‌کنند. این یک واکنش افزایشی است که در آن یک مولکول آب شکافته شده، قطعات حاصل از آن به اتمهای کربن در پیوند دوگانه اضافه می‌شود. این فرایند، تولید اتانول اقتصادی‌تر از تولید آن با مخمر است.

امروزه برای تولید تجارتی آسان آن تخمیر مواد آلی زائد مانند خرده چوب و خاک اره پیشنهاد شده است. اتانول صنعتی برای مصرف انسان، نامناسب است، زیرا به آن، مقادیر کمی متانول و مواد سمی دیگر اضافه می‌شود.

خواص فیزیکی

اتانول، مایعی قابل احتراق و بی‌رنگ بوده، یکی از انواع الکلهای موجود در نوشابه‌های الکلی است. گرانروی آن، مانند آب است و بوی نسبتاً تندی دارد. در صنعت بعنوان حلال و ماده واسطه شیمیایی برای تولید بیشتر ترکیبات آلی استفاده می‌شود. بدلیل تشکیل پیوند هیدروژنی با هر نسبتی در آب حل می‌شود. اتانول در مقایسه با ترکیبات آلی که وزن مولکولی یکسانی با آن دارند، نقطه جوش بالاتری دارد.

به عنوان مثال نقطه جوش پروپان که تقریباً وزن مولکولی برابری با اتانول دارد، ۴۳- درجه سانتی‌گراد است، درحالی‌که نقطه جوش اتانول ۷۸ درجه سانتی‌گراد است. دلیل این اختلاف، وجود پیوندهای هیدروژنی مربوط به گروه OH است که نیروی جاذبه میان مولکولهای مجاور را افزایش می‌دهد. اتانول خاصیت ضعیف اسیدی و بازی از خود نشان می‌دهد که خاصیت بازی آن بدلیل جفت الکترون تنهای اکسیژن بوده و خاصیت اسیدی آن، بخاطر پیوند هیدروژن با عنصر الکترونگاتیو اکسیژن است. اتانول با فلزات فعال ( Na و K و Mg و … ) وارد واکنش شده، اتوکسید ایجاد می‌کند.

کاربرد

اتانول بدلیل نقطه ذوب پائین در صنعت ضدیخ‌سازی استفاده می‌شود. حلال بسیار خوبی است و در صنعت عطرسازی، رنگسازی و … استفاده می‌شود. محلول ٪۸۵ – ۷۰ آن بعنوان محلول ضدعفونی کننده کاربرد دارد. اتانول با تغییر دادن پروتئین و حل کردن چربی، میکرو ارگانیسمهای آنها را از بین می‌برد. البته این عمل فقط در برابر باکتریها و ویروسها و قارچها موثر است، ولی در مقابل هاگ باکتریها تاثیری ندارد. اتانول همچنین در صنایع مشروبات الکلی به میزان گسترده ای مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فواید استفاده از الکل در حد عادی (رنگ سبز) و مضرات استفاده بیش از حد (رنگ قرمز) - اتانول
فواید استفاده از الکل در حد عادی (رنگ سبز) و مضرات استفاده بیش از حد (رنگ قرمز)

مصرف بیش از حد مشروبات الکلی، بدلیل وجود اتانول در ترکیب آنها باعث ایجاد عوارض بسیاری در سلامتی انسان می‌شود که عبارتند از :

عوارض حاد

تهوع، استفراغ، افسردگی، تنگی نفس.

عوارض مزمن

اعتیاد به الکل (الکسیم)، سایروز کبدی، تاثیر در سلسله اعصاب مرکزی، تاثیر در حافظه در بلند مدت.

منابع

  1. "Ethanol – Compound Summary". The PubChem Project. USA: National Center for Biotechnology Information. 
  2. Ballinger, P., Long, F.A., J. Am. Chem. Soc., ۱۹۶۰, ۸۲, ۷۹۵.

پیوند به بیرون

This page is based on data from Wikipedia (read/edit), Freebase, Amazon and YouTube under respective licenses.
Text is released under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License.